LEŚNICY POLSCY W WALCE O NIEPODLEGŁOŚĆ

Witold Bielowski

20/03/1893 – 28/10/1939

IMIĘ:  Witold

 

NAZWISKO: Bielowski

 

IMIĘ OJCA: Jan

 

IMIĘ MATKI: Amelia

 

NAZWISKO RODOWE MATKI: 

 

DATA URODZENIA: 20/03/1893

 

MIEJSCE URODZENIA: Miechowa (Wołyń)

 

DATA ŚMIERCI: 28/10/1939

 

MIEJSCE ŚMIERCI: Płochocin, pow. Świecie, woj. kujawsko-pomorskie

 

 

SŁUŻBA W LASACH PAŃSTWOWYCH:

Po wojnie i ukończeniu studiów leśnych Witold Bielowski związał się z Pomorzem. W 1921 r. rozpoczął pracę w administracji leśnej. Przez kilka lat pracował jako leśniczy na Helu, skąd w czerwcu 1936 r. został przeniesiony do Przewodnika, gdzie objął stanowisko nadleśniczego. Stanowisko to piastował aż do śmierci z rąk Niemców w październiku 1939 r.

REPRESJE (WIĘZIENIA/OBOZY/INNE):

20 września 1939 r. Witolda Bielowskiego Niemcy aresztowali i osadzili w więzieniu w Nowem nad Wisłą. Przesłuchania trwały ponad miesiąc. Przeprowadzona przez żandarmerię polową rewizja całego obejścia i pomieszczeń budynku nadleśnictwa ujawniła broń i amunicję, ukrytą w nieczynnej studni, a także radio na poddaszu. Mimo stosowanych w czasie przesłuchań tortur Witold Bielowski nikogo nie zdradził, Przez niemiecki sąd polowy w Tczewie został skazany na karę śmierci, którą wykonano przez rozstrzelanie 28.10.1939 r. rano na polanie leśnej w leśnictwie Płochocin. Wojska niemieckie zezwoliły rodzinie po egzekucji zabrać ciało zamordowanego i pochować na cmentarzu w Płochocinie.

W czasie przesłuchań, pomimo stosowanych tortur i szantażu, Witold Bielowski pozostał nieugięty – nie ujawnił żadnej tajemnicy ani też nikogo ze zgrupowania nie zdradził. Trzy dni po aresztowaniu, wyrokiem niemieckiego sądu polowego w Tczewie, został skazany na karę śmierci. W przeddzień wykonania wyroku żona Nadleśniczego, Irena Bielowska, otrzymała zezwolenie na widzenie się z mężem. Zmaltretowany i wycieńczony przekazał jej trzy listy pożegnalne – do niej oraz synów Piotra i Macieja.

W dniu 28 października 1939 r. o godz. 7.30 na polanie leśnej w leśnictwie Płochocin Witold Bielowski został rozstrzelany przez pluton egzekucyjny niemieckiego Wehrmachtu (w składzie 8 żołnierzy, z oficerem na czele). Na miejsce egzekucji przyjechała żona z synkami. Za zgodą oficera Wehrmachtu tamtejszy proboszcz parafii w Płochocinie, ks. Jan Stryczek, poświęcił trumnę i odprawił żałobne nabożeństwo. Trumna ze zwłokami, przy asyście żołnierzy plutonu egzekucyjnego, spoczęła na cmentarzu w Płochocinie.

SŁUŻBA WOJSKOWA LUB KONSPIRACYJNA:

W 1914 r, w wieku 21 lat, Bielowski w ramach powszechnego poboru trafił w szeregi armii austriackiej. W czasie działań wojennych dostał się do niewoli włoskiej, z której trafił do polskiej armii organizowanej we Francji. Wraz z oddziałami „Błękitnej Armii” generała Hallera trafił do Polski, skąd wyruszył na front wschodni.

W czerwcu 1936 r. objął stanowisko nadleśniczego w Przewodniku. Zorganizował tam Przysposobienie Wojskowe Leśników – grupę „Grunwald”, organizację patriotyczno-militarną, szkolącą kadrę oddziału powstańczego rejonu Przewodnik. W razie napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę i zagarnięcia Pomorza Gdańskiego, przygotowane było powstanie zbrojne. Komendant Przysposobienia Wojskowego Leśników, kapitan rezerwy Witold Bielowski miał być dowódcą rejonu powstańczego Przewodnik. Do PWL należeli zaufani leśnicy Nadleśnictwa Przewodnik, Warlubie i Dąbrowa. Jednym z głównych celów działalności PWL, obok krzewienia patriotyzmu w środowisku leśników – ich rodzin i przyjaciół, było organizowanie różnego rodzaju ćwiczeń sprawnościowych i obronnych. Z uwagi na niemiecką mniejszość narodową, licznie zamieszkującą w okolicznym terenie, organizacja musiała zachować jak największą ostrożność. Ćwiczenia odbywały się pod szyldem PWL, a spotkania w ramach „Rodziny Leśników”, w której funkcję przewodniczącej pełniła żona nadleśniczego – Irena Bielowska. W sierpniu 1939 r. w czasie ostatniego przed wojną posiedzenia „Grunwaldu” członkowie koła PWL otrzymali broń i amunicję. Część broni zmagazynowano w nieczynnej studni, znajdującej się w obejściu budynku. Natomiast rodziny urzędników, zgodnie z otrzymanymi instrukcjami, ewakuowano w stronę Płocka, skąd z okolic Ciechanowa ostatecznie na początku września jednak powróciły na Pomorze.

W dniu 3 września 1939 r. do Przewodnika wkroczyła niemiecka jednostka pancerna. Bielowscy zajmowali nadal swoje mieszkanie służbowe w budynku nadleśnictwa. Mieszkali na parterze, natomiast pomieszczenia na piętrze zajęli oficerowie hitlerowcy. Przysłani do naprawy zepsutej instalacji kanalizacyjnej w łazience niemieccy żołnierze natknęli się przypadkowo na ukryty aparat radiowy, co było pretekstem do aresztowania nadleśniczego.

POSIADANE ODZNACZENIA:

POZOSTAŁE INFORMACJE:

Pan Witold Bielowski studiował w Wyższej Szkole Lasowej we Lwowie.
W miejscu egzekucji Bielowskiego na polanie leśnej, staraniem Gminnego Komitetu Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, przy pomocy leśników, ufundowano kamienny obelisk z tablicą upamiętniającą miejsce zbrodni. W 43 rocznicę mordu, 28 października 1982 r., tablica została uroczyście odsłonięta w obecności młodszego syna Nadleśniczego, Macieja Bielowskiego. Rok później Gminna Rada Narodowa w Warlubiu nazwała jedną z ulic imieniem Witolda Bielowskiego. W 1996 r. Nadleśnictwo Dąbrowa, opiekujące się miejscem pamięci w Płochocinie (obecnie Nadleśnictwo Osie), wykonało renowację obelisku. Z inicjatywy ówczesnego nadleśniczego Nadleśnictwa Dąbrowa Włodzimierza Roberta od 27.10.2001 r. Witold Bielowski został wybrany na patrona Państwowego Gimnazjum w Warlubiu, gdzie do momentu likwidacji szkoły 20.06.2019 r. w związku z reformą oświatową bardzo pielęgnowało się pamięć o patronie, w tym poprzez coroczny konkurs wiedzy o nim. Organizowane są także marsze na orientację „Bielowszczak”.

Źródło : Archiwum Fundacji Generał Elżbiety Zawackiej, „Leksykon leśników kombatantów i ofiar II wojny światowej z terenu Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Toruniu” red. J. S. Sadowscy, „Z dziejów RDLP w Toruniu (1925-2010” red. T. Chrzanowski, strona internetowa Gimnazjum w Warlubiu, strona internetowa Nadleśnictwa Dąbrowa (tekst Joanny Bock).

Skany / fotografie:

źródło : strona internetowa Gimnazjum w Warlubiu